Cách đọc chứng nhận hữu cơ trên bao bì cho khỏi nhầm

Một túi gạo hữu cơ có thể mang tới ba bốn logo khác nhau, cùng một dòng mã số nhỏ xíu ở góc. Phần lớn chúng ta lướt qua, thấy màu xanh lá là yên tâm. Nhưng có không ít bao bì vẽ hình lá cây, ghi “organic” hay “tự nhiên” mà không hề có chứng nhận nào. Bài này chỉ cách đọc nhanh những dấu hiệu quan trọng, để mỗi lần đi chợ bạn mất thêm chưa tới một phút mà mua đúng.

Bước một: tìm tên tổ chức chứng nhận

Một sản phẩm hữu cơ thật luôn ghi tên hoặc mã của tổ chức đã cấp chứng nhận. Với hàng trong nước theo tiêu chuẩn TCVN 11041, đó là tên một đơn vị chứng nhận được Bộ Nông nghiệp chỉ định. Với hàng theo tiêu chuẩn EU, sẽ có dòng mã dạng hai chữ cái quốc gia, chữ BIO hoặc ORG, rồi một dãy số. Với hàng USDA, bên cạnh logo tròn sẽ có dòng “Certified organic by” kèm tên tổ chức. Nếu bao bì chỉ có chữ “organic” mà không có tên ai chứng nhận, hãy coi như chưa có chứng nhận.

Bước hai: nhận diện các logo phổ biến

• USDA Organic: logo tròn, nửa trên màu trắng chữ USDA, nửa dưới chữ ORGANIC trên nền xanh. Sản phẩm phải có ít nhất 95% thành phần hữu cơ.
• EU Organic: chiếc lá được ghép từ các ngôi sao trắng trên nền xanh lá. Đi kèm mã tổ chức chứng nhận và nơi trồng, ví dụ “Non-EU Agriculture” cho hàng trồng ngoài châu Âu.
• PGS Việt Nam: logo của hệ đảm bảo cùng tham gia, thường kèm mã nhóm nông hộ. Phổ biến với rau tươi của các nông hộ nhỏ.
• Hữu cơ Việt Nam: logo hình lá và chữ “Hữu cơ Việt Nam” cho sản phẩm đạt TCVN 11041.

Bước ba: phân biệt “hữu cơ” với “làm từ nguyên liệu hữu cơ”

Với đồ chế biến như bánh, nước sốt, sữa hạt, bạn sẽ gặp những câu như “made with organic ingredients” hay “có thành phần hữu cơ”. Điều đó có nghĩa là chỉ một phần nguyên liệu là hữu cơ, thường từ 70% trở lên, phần còn lại thì không. Những sản phẩm này không được dùng logo hữu cơ chính thức. Hãy đọc bảng thành phần, các nguyên liệu hữu cơ sẽ được đánh dấu riêng.

Bước bốn: xem ngày đóng gói và nơi chia nhỏ

Với hàng nhập khẩu được chia nhỏ ở Việt Nam, như yến mạch, quinoa, hạt chia, hãy xem ai chia, chia ở đâu, ngày nào. Chứng nhận hữu cơ gốc chỉ có giá trị khi việc chia nhỏ diễn ra ở nơi sạch, không trộn với hàng thường. Ở Mộc Điền, mọi túi chia nhỏ đều in ngày chia và mã lô nhập, và bạn có thể hỏi xem giấy chứng nhận của lô đó qua hotline hoặc Zalo.

Những chữ không có giá trị chứng nhận

“Tự nhiên”, “sạch”, “xanh”, “eco”, “thuần chay”, “không hoá chất”: tất cả đều là lời mô tả của người bán. Chúng có thể đúng, nhưng không ai kiểm tra. Hình vẽ lá cây, cánh đồng, bác nông dân trên bao bì cũng vậy. Đừng để màu xanh lá đánh lừa.

Khi rau tươi không có bao bì

Rau ở chợ và nhiều cửa hàng nhỏ được bán rời, không có nhãn. Khi đó, hãy hỏi người bán rau từ vườn nào, có chứng nhận gì, và xin xem giấy nếu cần. Một nơi bán hữu cơ đàng hoàng sẽ sẵn lòng trả lời. Ở Mộc Điền, mỗi bó rau có thẻ giấy ghi tên vườn và ngày cắt, và trang sản phẩm ghi rõ chứng nhận của từng vườn.

Đọc nhãn là thói quen nhỏ nhưng giúp bạn tiêu tiền đúng chỗ. Sau vài lần, bạn sẽ nhìn ra logo thật chỉ trong một cái liếc mắt.